GundemXeber

  • Əsas Səhifə
  • GündəmXəbər
  • Ölkə
    • Cəmiyyət
    • Bölgə xəbərləri
    • Mədəniyyət
    • Kirminal
    • Hadisə
  • Siyasət
  • İqtisadiyyat
  • İdman
  • Maraqlı
  • Maqazin
  • Müsahibə
  • Dünya

Gundemxeber.az » Dünya » Daha bir paşinyansayağı manipulyasiya, bu dəfə 31 il əvvəlki sənədə istinadən

Daha bir paşinyansayağı manipulyasiya, bu dəfə 31 il əvvəlki sənədə istinadən

Tarix: 12-02-2022, 10:47 Bölmə :Dünya Baxış: 485

44 günlük müharibə və onun Ermənistan üçün acınacaqlı nəticələri, bu ölkənin rəsmən kapitulyasiya etməsi, nəticədə regionda tamamilə yeni reallıqların formalaşması belə məntiqi mülahizələrə əsas verirdi ki, nəhayət rəsmi İrəvan Azərbaycanla yekun sülhdən başqa alternativin qalmadığını dərk edəcək. Sülh razılaşmasına dair danışıqlara başlamaq çağırışlarına (hansı ki, rəsmi Bakı bir ildən artıq bu çağırışlarını səbrlə təkrarlayır, eyni zamanda vurğulayır ki, onun səbri hüdudsuz deyil, sülh çağırışlarına məhəl qoyulmasa bundan itirən Azərbaycan olmayacaq-red.) konstruktiv yanaşacaq və vaxt itirmədən bu prosesi başladacaq.

Sülh danışıqlarının, o cümlədən sərhədlərin müəyyən edilməsi prosesinin başlıca, beynəlxalq praktikada qəbul edilmiş və təsbit olunmuş şərti isə əlbəttə ki, ölkələrin bir-birlərinin ərazi bütövlüklərini rəsmən, qarşılıqlı diplomatik notalar təqdim olunmaqla tanımasıdır. İndiki halda Ermənistan üçün bu o deməkdir ki, rəsmi İrəvan Azərbaycan ərazilərinə, o cümlədən onun tərkib hissəsi olan keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin inzibati ərazisinə hər hansı iddiasının olmadığını bəyan etməlidir. Və bunu rəsmi qaydada bildirməlidir və Azərbaycanın BMT tərəfindən tanınmış sərhədləri çərçivəsində ərazi bütövlüyünü tanıdığına dair nota verməlidir.

Amma Ermənistan rəhbərliyi bu məsələdə ziddiyyətli,  bir çox hallarda adekvat olmayan yanaşma nümayiş etdirməkdədir. Məsələn, baş nazir Nikol Paşinyan vaxtaşırı olaraq çıxışlarında deyir ki, Ermənistan Azərbaycanla sərhədlərin müəyyən edilməsi, o cümlədən sülh razılaşmasının əldə olunması üçün danışıqlara başlamağa hazırdır. Və Azərbaycanla sülh razılaşmasının Ermənistan üçün həyati önəm daşıdığını da etiraf edir. Lakin söhbət sülhə aparan yolda birinci addımın atılmasına-ərazi bütövlüyünün qarşılıqlı tanınmasına gələndə Paşinyan bildirir ki, əslində həm Ermənistan, həm Azərbaycan bir-birlərinin ərazi bütövlüklərini hələ 1991-ci ildə tanıyıblar.

Axı Paşinyan hansı sənədə istinad edir? Qarabağda müharibənin şiddətli vaxtında Ermənistan belə sənədə nə vaxt imza atıb? Əgər belə sənədə imza atmışdısa o zaman müharibəni, Azərbaycan ərazilərinin işğalını niyə dayandırmayıb?

Məsələ bundadır ki, Paşinyan Müstəqil Dövlətlər Birliyinin məqsəd və prinsipləri haqqında 1991-ci il Almatı Bəyanatına istinad edir. Bildirir ki, bu sənədə görə Azərbaycan və Ermənistanın bir-birinin ərazi bütövlüyünü tanımasına baxmayaraq “Dağlıq Qarabağ” məsələsi o zaman da həll olunmamış qalmışdı. Bununla da Paşinyan sübut etməyə çalışır ki, Ermənistan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanıyanda Qarabağ məsələsinin buna dəxli yox idi. Bu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü Dağlıq Qarabağ regionundan ayrı nəzərdən keçirməyə yönəlmiş çox primitiv, beynəlxalq hüquqa hər hansı formada dəxli olmayan, spekulyasiya xarakterli yanaşmadır. Hansı ki, heç Ermənistanın özündə Paşinyanın bu yozumunu ciddi hesab etmirlər.

virtualaz.org Paşinyanın istinad etdiyi Almatı Bəyannaməsinin mətnini internetiv arxivindən “çıxarıb” və nəzərdən keçirib. Hansı ki,  həmin sənəd yalnız Azərbaycan və Ermənistan arasında imzalanmamışdı. Gürcüstan və Baltikyanı ölkələrdən başqa bütün keçmiş SSRİ respublikaları onu imzalayıb və ümumi şəkildə bir-birinin ərazi bütövlüklərinə hörmət ifadə ediblər, mövcud sərhədlərin toxunulmazlığını tanıyıblar. Sadəcə bu bəyanat  Ermənistanın pozduğu növbəti bir hüquqi sənəddir. N.Paşinyanın özünün də dediyi kimi, bu sənəddə Ermənistan Azərbaycanın  beynəlxalq səviyyədə qəbul edilmiş sərhədlərini tanıyır (birbaşa ifadə edilməsə də), lakin sonradan Azərbaycan ərazilərinin işğal edilməsinə başlamaqla bu birgə bəyanatı pozub.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyü anlayışını Dağlıq Qarabağ regionundan ayrı nəzərdən keçirmək cəhdlərinə Ermənistanda daha əvvəl də rast gəlinirdi. Məsələn, Ermənistanın keçmiş rəhbərləri iddia edirdilər ki, SSRİ dağılanda Azərbaycan və Ermənistan kimi Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti də “öz müqəddəratını təyin edib”, nəticədə bu region ”heç vaxt indiki Azərbaycan respublikasının tərkib hissəsi olmayıb”. Paşinyan isə həmin primitiv və heç bir hüquqi, məntiqi əsası olmayan spekulyativ yanaşmanı indi başqa formada, MDB iştirakçılarının Almatı Bəyanatına istinad etməklə davam etdirməyə çalışır.

Bəs beynəlxalq hüquq və normalar nə deyir? Bu normalara görə ölkələr BMT-yə üzv olarkən təşkilat onları aid olduqları ərazi, sərhədlər çərçivəsində öz sıralarına qəbul edir. Yəni bu və ya digər ölkənin BMT-yə üzv olarkən rəsmən tanınan ərazisi olur. Azərbaycan isə 1992-ci ildə BMT-yə üzv qəbul ediləndə Dağlıq Qarabağ onun beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin tərkibində sayılırdı.  1993-cü ildə isə BMT Təhlükəsizlik Şurasının keçmiş münaqişə ilə bağlı qəbul edilmiş qətnamələrində, xüsusilə də 853, 874 və 884 saylı qətnamələrdə açıq şəkildə “Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ bölgəsi” ifadəsindən istifadə olunur. BMT Təhlükəsizlik Şurası beynəlxalq münasibətlərdə ali orqandı və siyasi və hüquqi təhlillərdə də məhz onun qərarları rəhbər tutulmalıdır.

Keçmiş münaqişənin hüquqi bazasına nəzər yetirdikdə digər önəmli sənəd isə ATƏT-in 1996-cı ildə baş tutmuş Lissabon sammitinin qərarıdır. Belə ki, bu sənəddə də Dağlıq Qarabağ birmənalı şəkildə Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi qəbul edilib. Həmçinin 1999-cu ildə ATƏT-in İstanbul sammitində qəbul edilmiş Avropa Təhlükəsizliyi Xartiyasında da ərazi bütövlüyü prinsipinin önəmi qeyd olunurdu.   Daha sonralar da bir çox beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən Qarabağın Azərbaycana aid olmasına dair çoxlu sayda qərarlar qəbul edilib.

Yəni Ermənistan rəhbərliyinin keçmiş Dağlıq Qarabağ regionunu Azərbaycanın tərkibindən kənarda nəzərdən keçirən, yaxud buna eyham vuran hər hansı beynəlxalq sənəd, qətnamə, bəyanat axtarması absurddur, sərsəm ideyadır. Belə yanaşma, spekulyasiya cəhdləri göstərir ki, Ermənistan rəhbərliyi hələ də regionda yaranmış reallığı dərk etmək, onunla barışmaq istəmir. Bir tərəfdən sülhə hazır olduğunu bildirir, digər tərəfdən sülhə aparan yolun əvvəllinə kötük diyirləməyə çalışır.

Digər tərəfdən, Paşinyanın istinad etdiyi həmin 1991-ci il Almatı bəyanatını imzalayan dövlətlərin Ermənistan istisna olmaqla hamısı keçmiş Dağlıq Qarabağ regionunun Azərbaycan ərazisi olduğunu dəfələrlə, ən müxtəlif səviyyələrdə bəyan ediblər, tanıyıblar. Birmənalı şəkildə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyiblər. Məsələn, Rusiya prezidenti Vladimir Putinin 2020-ci il 10 noyabr üçtərəfli bəyanatının imzalanmasından sonra “Rossiya 1” telekanalına verdiyi müsahibəyə nəzər salaq. 

Həmin müsahibədə Putin KTMT-nin 44 günlük müharibədə Ermənistana niyə kömək etmədiyini izah edərək bildirir ki, bütün beynəlxalq normalara görə Dağlıq Qarabağ regionu Azərbaycan Respublikasının tərkib hissəsi kimi tanınıb. Dağlıq Qarabağ indi də Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsidir və  nəticədə Rusiyanın bu münaqişəyə birbaşa qarışması üçün heç bir hüquqi əsas ola bilməzdi. KTMT isə ancaq Ermənistan ərazisinə müdaxilə halında bu ölkənin köməyinə gedə bilər.

Lakin beynəlxalq birliyin, böyük dövlətlərin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə dair mövqeyinin bu cür aşkar ortada olduğu bir vaxtda N.Paşinyanın hansısa sənədə istinad edərək Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun Azərbaycana aid olmasını sual altına almaq cəhdləri heç bir hüquqi bazaya söykənmir və növbəti uğursuz avantüradır. Ermənistan yeni reallığı qəbul edib Azərbaycana qarşı ərazi iddialarından nə qədər tez əl çəksə (və bunu yuxarıda qeyd olunduğu kimi, rəsmi diplomatik qaydada ifadə etsə), Paşinyan bu cür manipulyasiyalara nə qədər tez son qoysa onun üçün o qədər yaxşıdır.  

Əks təqdirdə, Azərbaycan Prezidentinin dediyi kimi, Ermənistan yenə də öz cavabını alacaq. Çünki Azərbaycan qalib ölkə kimi kapitulyasiya etmiş tərəfi səbrlə sülhə səsləsə də bu səbrin hüdudları sonsuz deyil. Ermənistan yenə də bütün mümkün nəticələri ilə birlikdə müharibə vəziyyətində yaşamaq istəyirsə bu onun öz seçimi olacaq, bundan itirən Azərbaycan olmayacaq. 

Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olan Qarabağa hər hansı iddiaların Ermənistan rəhbərliyi tərəfindən bu cür üstüörtülü, dolayısı şəkildə ifadə edilməsi birmənalı şəkildə avantüradır, bir dəfə tapdaladıqları  dırmığa yenə ayaq basmaqdır.  N.Paşinyan və onun havadarları birdəfəlik bunu dərk etməlidir ki, münaqişə bitib, artıq Dağlıq Qarabağ adlı ərazi vahidi yoxdur. Azərbaycan Prezidentinin müvafiq Sərəncamı ilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonları var.

GundemXeber.Az

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • 0
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Geri

Oxşar yazılar :

    
  • "Əgər Ermənistan sülhdən danişırsa, ilk növbədə öz qoşunlarını Azərbaycan ərazilərindən çıxarmalıdır" - XİN rəhbəri

    "Əgər Ermənistan sülhdən danişırsa, ilk ...

    22-06-2018, 14:24

  • 
  • "Rusiya qarşısında bu tələblər qətiyyətlə qoyulmalıdır, bilsinlər ki, əks halda..."

    "Rusiya qarşısında bu tələblər qətiyyətlə ...

    22-08-2021, 18:41

  • 
  • Hikmət Hacıyev: "Ermənistanın hazırkı hakimiyyəti Sarkisyan-Koçaryan rejiminin səhvlərini təkrarlayır"

    Hikmət Hacıyev: "Ermənistanın hazırkı ...

    18-03-2019, 17:00

  • 
  • İrəvan üçün “Bakı vaxtı”: Ermənistanın bir daha revanş şansı olmayacaq!

    İrəvan üçün “Bakı vaxtı”: Ermənistanın bir daha ...

    1-07-2021, 10:55

  • 
  • Ermənistan parlamenti Azərbaycana rəsmən müharibə elan edib

    Ermənistan parlamenti Azərbaycana rəsmən müharibə ...

    13-09-2018, 12:20


Təqvim

«    Avqust 2025    »
BeÇaÇCaCŞB
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Arxiv xəbərlər

Avqust 2025 (573)
İyul 2025 (583)
İyun 2025 (435)
May 2025 (454)
Aprel 2025 (551)
Mart 2025 (351)
Fevral 2025 (529)
Yanvar 2025 (530)
Dekabr 2024 (573)
Noyabr 2024 (576)
Oktyabr 2024 (692)
Sentyabr 2024 (596)
Avqust 2024 (657)
İyul 2024 (677)
İyun 2024 (514)
May 2024 (622)
Aprel 2024 (571)
Mart 2024 (450)
Fevral 2024 (569)
Yanvar 2024 (560)
Dekabr 2023 (584)
Noyabr 2023 (554)
Oktyabr 2023 (618)
Sentyabr 2023 (545)
Avqust 2023 (579)
İyul 2023 (594)
İyun 2023 (462)
May 2023 (595)
Aprel 2023 (596)
Mart 2023 (589)
Fevral 2023 (613)
Yanvar 2023 (498)
Dekabr 2022 (639)
Noyabr 2022 (517)
Oktyabr 2022 (425)
Sentyabr 2022 (519)
Avqust 2022 (496)
İyul 2022 (470)
İyun 2022 (625)
May 2022 (583)
Aprel 2022 (644)
Mart 2022 (663)
Fevral 2022 (651)
Yanvar 2022 (664)
Dekabr 2021 (664)
Noyabr 2021 (661)
Oktyabr 2021 (666)
Sentyabr 2021 (604)
Avqust 2021 (504)
İyul 2021 (542)
İyun 2021 (672)
May 2021 (586)
Aprel 2021 (656)
Mart 2021 (562)
Fevral 2021 (609)
Yanvar 2021 (564)
Dekabr 2020 (580)
Noyabr 2020 (607)
Oktyabr 2020 (752)
Sentyabr 2020 (685)
Avqust 2020 (766)
İyul 2020 (767)
İyun 2020 (675)
May 2020 (641)
Aprel 2020 (807)
Mart 2020 (617)
Fevral 2020 (668)
Yanvar 2020 (528)
Dekabr 2019 (652)
Noyabr 2019 (557)
Oktyabr 2019 (593)
Sentyabr 2019 (546)
Avqust 2019 (454)
İyul 2019 (616)
İyun 2019 (461)
May 2019 (585)
Aprel 2019 (559)
Mart 2019 (459)
Fevral 2019 (490)
Yanvar 2019 (565)
Dekabr 2018 (752)
Noyabr 2018 (732)
Oktyabr 2018 (1046)
Sentyabr 2018 (772)
Avqust 2018 (758)
İyul 2018 (827)
İyun 2018 (795)
May 2018 (757)
Aprel 2018 (859)
Mart 2018 (682)
Fevral 2018 (638)
Yanvar 2018 (851)
Dekabr 2017 (946)
Noyabr 2017 (1150)
Oktyabr 2017 (930)
Sentyabr 2017 (1090)
Avqust 2017 (1200)
İyul 2017 (1511)
İyun 2017 (842)
May 2017 (563)
Aprel 2017 (557)
Mart 2017 (624)
Fevral 2017 (681)
Yanvar 2017 (531)
Dekabr 2016 (514)
Noyabr 2016 (347)
Oktyabr 2016 (403)
Sentyabr 2016 (402)
Avqust 2016 (343)
İyul 2016 (509)
İyun 2016 (646)
May 2016 (660)
Aprel 2016 (680)
Mart 2016 (601)
Fevral 2016 (839)
Yanvar 2016 (467)
Dekabr 2015 (627)
Noyabr 2015 (727)
Oktyabr 2015 (733)
Sentyabr 2015 (579)
Avqust 2015 (308)
İyul 2015 (354)
İyun 2015 (182)
May 2015 (280)
Aprel 2015 (270)
Mart 2015 (371)
Fevral 2015 (277)
Yanvar 2015 (554)
Dekabr 2014 (697)
Noyabr 2014 (584)
Oktyabr 2014 (459)
Sentyabr 2014 (490)
Avqust 2014 (434)
İyul 2014 (505)
İyun 2014 (51)
May 2014 (533)
Aprel 2014 (437)
Mart 2014 (295)
Fevral 2014 (608)
Yanvar 2014 (923)
Dekabr 2013 (1167)
Noyabr 2013 (1064)
Oktyabr 2013 (624)
Sentyabr 2013 (458)
Avqust 2013 (699)
İyul 2013 (900)
İyun 2013 (649)
May 2013 (637)
Aprel 2013 (293)
Mart 2013 (164)
Fevral 2013 (423)
Yanvar 2013 (450)
Dekabr 2012 (881)
Noyabr 2012 (17)

Bütün arxivi göstər / gizlət

Sorğu

 

Hansı bölmədə daha çox xəbər görmək istərdiniz?


 

 
casino
    • youtube
    • twitter
    • rss
    • googleplus
    • flickr
    • facebook
    Copyright © www.GundemXeber.az / Bütün hüquqlar qorunur!
    BİZİMLƏ ƏLAQƏ: tel: (+99412) 538 76 26, (+99450) 289 88 33, (+99470) 248 96 52 - Email: [email protected]
    Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə, ''Azərbaycan'' nəşriyyatı 1-ci mərtəbə
    Qurucusu: Ş.Cəfəri / Direktor: Ç. Cəfəri


    Hazırlayan və ideya müəllifi: Elshan Azizoglu